Objawy problemów z układem oczyszczania spalin – charakterystyka

W samochodach z silnikiem Diesla filtr cząstek stałych jest elementem układu wydechowego, którego celem jest zatrzymywanie części sadzy powstającej podczas spalania paliwa. Jego praca nie polega natomiast tylko na gromadzeniu zanieczyszczeń. W określonych ustaleniach sterownik silnika uruchamia proces regeneracji, podczas którego zgromadzona sadza jest wypalana w podwyższonej temperaturze.

W codziennej eksploatacji znaczenie ma więc nie tylko stan samego elementu, niemniej jednak także sposób użytkowania auta. Częsta jazda na krótkich odcinkach, przerywanie procesu regeneracji czy problemy z temperaturą silnika mogą wpływać na jego działanie. Z nierzadko filtr FAP może zapełniać się popiołem, którego nie da się wyeliminować w trakcie powszechnego wypalania. To bardzo ważna różnica, ponieważ sadza i popiół wymagają innego podejścia diagnostycznego.

Pierwsze symptomy problemów z filtrem nie zawsze są jednoznaczne. Może pojawić się kontrolka na desce rozdzielczej, zmiana sposobu pracy silnika, wyższe zużycie paliwa lub ograniczenie osiągów. Podobne objawy mogą jednakże wynikać również z usterek czujników, układu recyrkulacji spalin, turbosprężarki lub niewłaściwego działania układu zasilania. Z tego powodu sama informacja o zapchaniu filtra nie powinna być traktowana jako pełna diagnoza. W praktyce istotne jest sprawdzenie między innymi wartości ciśnienia przed i za filtrem, temperatury spalin oraz danych zapisanych przez sterownik. Znaczenie ma też postanowienie, dlaczego regeneracja nie przebiega prawidłowo. Jeżeli już przyczyną jest inna usterka, samo zajęcie się filtrem może nie rozwiązać problemu. Są przypadki w których konieczna okazuje się naprawa FAP, ale zakres prac zależy od stopnia zanieczyszczenia, stanu podzespołu i źródła problemu.

Regeneracja filtra może zachodzić automatycznie w trakcie jazdy, o ile warunki pracy silnika pozwalają na osiągnięcie potrzebnej temperatury. O ile proces jest wielokrotnie przerywany, ilość sadzy może stopniowo wzrastać. Równocześnie oczywiście nie każdy przypadek zwiększonego obciążenia oznacza konieczność wymiany filtra. Przy ocenie jego stanu bierze się pod uwagę w głównej mierze przebieg pojazdu, historię regeneracji, usterki zapisane w sterowniku oraz rzeczywiste wartości pomiarowe. Niezwykle ważny jest również popiół powstający ze spalania dodatków znajdujących się w oleju silnikowym. W przeciwieństwie do sadzy nie jest on usuwany w czasie standardowego wypalania. Dlatego samochód może mieć prawidłowo działający proces regeneracji, a mimo to po sporym przebiegu filtr będzie stopniowo tracił drożność. W takiej sytuacji dalsza eksploatacja bez oceny jego stanu może prowadzić do wzrostu przeciwciśnienia w układzie wydechowym i pojawienia się kolejnych nieprawidłowości.

Warto również pamiętać, że sposób postępowania zależy od konkretnego przypadku. Czasami problem tyczy się wyłącznie warunków, w których samochód jest użytkowany, innym razem przyczyną są uszkodzone elementy układu wydechowego lub sterowania silnikiem. Czyszczenie filtra, regeneracja serwisowa, naprawa elementów współpracujących z filtrem czy jego wymiana to różne rozwiązania, których nie należy dobierać tylko na podstawie jednego komunikatu z deski rozdzielczej. Szczególnie ważne jest rozróżnienie między usunięciem objawu a odnalezieniem przyczyny. Jeśli filtr ponownie szybko się zapełnia, warto sprawdzić, czy silnik nie produkuje nadmiernej ilości sadzy lub czy układ pomiarowy prawidłowo przekazuje dane do sterownika. Dopiero ranking tych informacji pozwala określić, jaki jest rzeczywisty stan układu i jakie czynności diagnostyczne albo naprawcze są w danym przypadku uzasadnione.

Zobacz także: wymiana filtrów dpf łódź.